Pielęgniarstwo internistyczne: pytania z odpowiedziami

Odpowiedź

Państwowy egzamin specjalizacyjny organizuje CMKP. Test składa się ze 140 zadań jednokrotnego wyboru (4 warianty odpowiedzi, dokładnie jedna poprawna), na rozwiązanie przewidziano 140 minut. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymuje się 1 punkt, a próg zdawalności wynosi 60%, czyli 84 punkty. Wynik jest tylko dwustopniowy: zdany albo niezdany, bez skali ocen. Zakres zadań obejmuje cały program specjalizacji - od kardiologii i pulmonologii po neurologię, geriatrię i opiekę paliatywną.

Podstawa: Regulamin państwowego egzaminu specjalizacyjnego CMKP; rozporządzenie MZ z 16.01.2026 r. w sprawie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych (Dz.U. 2026 poz. 57)

Odpowiedź

Niewydolność lewej komory daje przede wszystkim objawy zastoju w krążeniu płucnym: duszność wysiłkową, orthopnoe (duszność w pozycji leżącej), napadową duszność nocną, kaszel i trzeszczenia nad płucami. Niewydolność prawej komory objawia się zastojem obwodowym: obrzękami wokół kostek i w najniżej położonych częściach ciała, poszerzeniem żył szyjnych, powiększeniem i bolesnością wątroby, nykturią oraz zaparciami i brakiem łaknienia z powodu zastoju żylnego w przewodzie pokarmowym. W praktyce oba zespoły często współistnieją jako niewydolność obukomorowa, ale na egzaminie pytania zwykle testują umiejętność ich rozdzielenia.

Podstawa: Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023 - rozdział: Niewydolność serca

Odpowiedź

Najpierw potwierdzić podejrzenie pomiarem glikemii, o ile jest to możliwe bez opóźniania pomocy. Przytomnemu choremu podaje się doustnie około 15 g glukozy (np. tabletki glukozy lub słodki płyn) i kontroluje glikemię po 15 minutach - to tak zwana reguła 15/15, którą powtarza się do uzyskania poprawy. Choremu nieprzytomnemu niczego nie podaje się doustnie, bo grozi to zachłyśnięciem; postępowaniem z wyboru jest glukoza dożylnie, a poza szpitalem i bez dostępu dożylnego - glukagon domięśniowo lub podskórnie. Po opanowaniu epizodu warto podać węglowodany złożone, aby zapobiec nawrotowi, i ustalić przyczynę hipoglikemii.

Podstawa: Zalecenia kliniczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę - rozdział: Hipoglikemia

Odpowiedź

Pulsoksymetr mierzy wysycenie hemoglobiny tlenem na podstawie pochłaniania światła, więc wszystko, co zaburza sygnał, zaburza wynik. Najgroźniejsza pułapka to zatrucie tlenkiem węgla - aparat nie odróżnia karboksyhemoglobiny od oksyhemoglobiny i pokazuje fałszywie dobre wartości mimo ciężkiego niedotlenienia; rozstrzyga wtedy gazometria z ko-oksymetrią. Odczyt bywa niewiarygodny także przy wstrząsie i hipoperfuzji obwodowej, wychłodzeniu i drżeniach, ciemnym lakierze lub hybrydzie na paznokciach oraz przy silnym świetle zewnętrznym padającym na czujnik. Dlatego wynik SpO2 zawsze interpretuje się razem ze stanem klinicznym pacjenta, a nie zamiast niego.

Podstawa: Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023 - rozdział: Pulsoksymetria

Odpowiedź

Przetoka tętniczo-żylna to dostęp naczyniowy, od którego zależy możliwość dializowania chorego, dlatego na kończynie z przetoką nie wolno mierzyć ciśnienia tętniczego, pobierać krwi ani zakładać wkłuć obwodowych. Pacjent powinien codziennie kontrolować drożność przetoki, sprawdzając wyczuwalny mruk i osłuchowo szmer, a o ich zaniku natychmiast poinformować ośrodek dializ. Należy też unikać ucisku kończyny (zegarek, ciasny rękaw, spanie na tym ramieniu) oraz dźwigania ciężarów, obserwować miejsce wkłuć pod kątem zaczerwienienia i krwawienia oraz dbać o higienę skóry przed każdą dializą.

Podstawa: Białobrzeska B., Dębska-Ślizień A. (red.): Pielęgniarstwo nefrologiczne, PZWL - rozdział: Dostęp naczyniowy do hemodializy

Odpowiedź

Przed przetoczeniem obowiązuje kontrola zgodności: identyfikacja pacjenta, sprawdzenie wyniku próby zgodności oraz danych i wyglądu pojemnika, dokonywana przez dwie uprawnione do tego osoby - lekarza albo pielęgniarkę lub położną, które odbyły wymagane przeszkolenie w zakresie leczenia krwią. Parametry życiowe mierzy się przed przetoczeniem, a chorego obserwuje szczególnie uważnie przez pierwsze 15 minut, bo wtedy najczęściej ujawniają się ciężkie reakcje. Przy objawach niepożądanych (gorączka z dreszczami, ból w okolicy lędźwiowej, duszność, spadek ciśnienia) przetoczenie natychmiast się przerywa, utrzymuje dostęp żylny, powiadamia lekarza i zabezpiecza pojemnik z zestawem do badań. KKCz przechowuje się w temperaturze 2-6 stopni Celsjusza i przetacza w czasie zgodnym z obowiązującymi zasadami, nie przedłużając transfuzji ponad zalecany limit.

Podstawa: Rozporządzenie MZ w sprawie leczenia krwią i jej składnikami; Dmoszyńska A., Robak T. (red.): Podstawy hematologii, Czelej

Odpowiedź

Bo zapis EKG rozstrzyga, którą ścieżką pójdzie leczenie. Uniesienie odcinka ST oznacza zawał STEMI i konieczność jak najszybszej reperfuzji, najlepiej pierwotnej angioplastyki wieńcowej - tu każda minuta opóźnienia to utrata mięśnia sercowego. EKG jest przy tym badaniem natychmiastowym i dostępnym przy łóżku chorego, w przeciwieństwie do troponin, na których wynik trzeba czekać. Dlatego standardem jest wykonanie i ocena 12-odprowadzeniowego EKG w ciągu 10 minut od pierwszego kontaktu medycznego, a rolą pielęgniarki jest sprawne wykonanie zapisu i niezwłoczne przekazanie go do oceny.

Podstawa: Wytyczne ESC dotyczące postępowania w ostrych zespołach wieńcowych; Interna Szczeklika, MP, Kraków 2023

Odpowiedź

Pacjent pozostaje na czczo, a przed badaniem należy skompletować wyniki i wywiad dotyczący leków, zwłaszcza przeciwkrzepliwych. Choremu na astmę przed bronchoskopią podaje się lek rozkurczający oskrzela, bo instrumentacja dróg oddechowych może wywołać skurcz. W trakcie badania monitoruje się co najmniej saturację i ciśnienie tętnicze, a u chorych obciążonych także EKG. Po badaniu chory nie może jeść ani pić do ustąpienia znieczulenia miejscowego gardła, ponieważ zniesiony odruch gardłowy grozi zachłyśnięciem; obserwuje się też duszność, krwioplucie i gorączkę jako sygnały powikłań.

Podstawa: Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2023 - rozdział: Bronchoskopia; Jurkowska G., Łagoda K. (red.): Pielęgniarstwo internistyczne, PZWL