Pytania jednokrotnego wyboru w formacie egzaminu państwowego: cztery odpowiedzi, jedna poprawna.
Po każdej odpowiedzi wyjaśnienie i źródło.
Egzamin z tej dziedziny w sesji jesiennej: 21 października 2026.
Rozwiązujesz darmowe demo: 5 pytań z 30 w tym zestawie. Odpowiadasz na jedno pytanie naraz, a wyjaśnienie i podstawa pokazują się
od razu po wyborze.
1Kilkanaście minut po rozpoczęciu przetaczania koncentratu krwinek czerwonych pacjent zgłasza dreszcze, ból w okolicy lędźwiowej i uczucie ucisku w klatce piersiowej; temperatura wzrosła, a ciśnienie zaczyna spadać. Pielęgniarka w pierwszej kolejności powinna:
Higieja wyjaśnia
Dreszcze, ból lędźwiowy i hipotonia na początku wlewu to obraz ostrej reakcji hemolitycznej, najczęściej z niezgodności grupowej - każda kolejna kropla pogarsza rokowanie, więc wlew przerywa się natychmiast, a nie zwalnia. Dostęp żylny musi pozostać drożny do płynoterapii i leków, a pojemnik ze składnikiem, zestaw i próbki krwi chorego zabezpiecza się do badań w kierunku przyczyny reakcji. Zwolnienie tempa to odpowiedź kusząca tylko do momentu, w którym pomyślimy, co właściwie wciąż wpływa do żyły.
Podstawa: Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie leczenia krwią i jej składnikami w podmiotach leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne; Korsak J., Łętowska M. (red.): Transfuzjologia kliniczna, alfa-medica press
·
Rozwinięcie tematu
2U chorego z migotaniem przedsionków nagle wystąpił silny ból prawej stopy i podudzia; kończyna jest blada, zimna, bez wyczuwalnego tętna na stopie, pojawiają się parestezje. Pielęgniarka powinna:
Higieja wyjaśnia
Nagły ból z bladością, oziębieniem, brakiem tętna i parestezjami u chorego z migotaniem przedsionków to obraz ostrego niedokrwienia kończyny, najpewniej zatoru tętniczego - liczy się czas do embolektomii lub leczenia przeciwkrzepliwego, bo nieodwracalne zmiany w mięśniach zaczynają się już po kilku godzinach. Kończyny nie wolno ogrzewać (rośnie zapotrzebowanie tkanek na tlen, którego nie ma czym dostarczyć) ani unosić, bo to dodatkowo pogarsza napływ tętniczy.
Podstawa: Noszczyk W.: Chirurgia tętnic i żył obwodowych, PZWL, Warszawa 2007 - ostre niedokrwienie kończyn; Szmidt J., Kużdżał J. (red.): Podstawy chirurgii, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010
·
Rozwinięcie tematu
3W drugiej dobie po złamaniu trzonu kości udowej u młodego mężczyzny wystąpiły duszność z przyspieszeniem oddechu, niepokój i splątanie, a na skórze klatki piersiowej i szyi pojawiły się drobne wybroczyny. Taki obraz przemawia przede wszystkim za:
Higieja wyjaśnia
Zatorowość tłuszczowa rozwija się typowo 24-72 godziny po złamaniu kości długich lub miednicy, a jej klasyczna triada to narastająca niewydolność oddechowa, objawy neurologiczne (splątanie, niepokój) i wybroczyny na skórze górnej połowy ciała oraz spojówkach. Hiperwentylacja lękowa kusi u młodego, przestraszonego pacjenta, ale nie tłumaczy wybroczyn ani zaburzeń świadomości. Zgłaszamy natychmiast - chory wymaga tlenoterapii i intensywnego nadzoru.
Podstawa: Szmidt J., Kużdżał J. (red.): Podstawy chirurgii, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010 - powikłania złamań; Gaździk T.: Ortopedia i traumatologia, PZWL, Warszawa 2008
·
Rozwinięcie tematu
4Młody mężczyzna po uderzeniu w głowę stracił na chwilę przytomność, po czym odzyskał pełny kontakt i odmówił pozostania w szpitalu. Po kilku godzinach obserwacji na oddziale stał się senny, przestał odpowiadać logicznie, a jedna źrenica poszerzyła się. Taki przebieg jest typowy dla:
Higieja wyjaśnia
Sekwencja: krótka utrata przytomności, kilkugodzinny okres pozornie dobrego stanu (przerwa jasna) i wtórne, szybkie pogarszanie się świadomości z jednostronnym poszerzeniem źrenicy to podręcznikowy przebieg krwiaka nadtwardówkowego, najczęściej z uszkodzonej tętnicy oponowej środkowej. Przewlekły krwiak podtwardówkowy ujawnia się po tygodniach, głównie u osób starszych. Właśnie z powodu przerwy jasnej chorych po urazie głowy obserwuje się mimo dobrego samopoczucia - i dlatego ten pacjent słusznie nie został wypisany na własne żądanie bez nadzoru.
Podstawa: Noszczyk W. (red.): Chirurgia, PZWL, Warszawa 2009 - urazy czaszkowo-mózgowe; Lindsay K.W., Bone I. (red. wyd. pol. Kozubski W.): Neurologia i neurochirurgia, Elsevier Urban i Partner, Wrocław 2013
·
Rozwinięcie tematu
5Rodzice miesięcznego chłopca zgłaszają, że od kilku dni po każdym karmieniu dziecko wymiotuje chlustająco treścią pokarmową bez domieszki żółci, mimo to łapczywie domaga się jedzenia; przestało przybierać na wadze. Obraz ten jest najbardziej typowy dla:
Higieja wyjaśnia
Przerostowe zwężenie odźwiernika ujawnia się zwykle między 3. a 6. tygodniem życia, częściej u chłopców: wymioty chlustające bez żółci (przeszkoda leży przed dwunastnicą), wilczy apetyt mimo wymiotów, zahamowanie przyrostu masy ciała, a w nadbrzuszu bywa wyczuwalny guzek wielkości oliwki. Utrata kwaśnej treści żołądkowej prowadzi do zasadowicy metabolicznej z odwodnieniem, którą wyrównuje się przed operacją. Refluks kusi jako częstszy, ale daje raczej leniwe ulewania niż wymioty pod ciśnieniem.
Podstawa: Twarduś K., Perek M. (red.): Opieka nad dzieckiem w wybranych chorobach chirurgicznych, PZWL, Warszawa 2014 - wady i choroby przewodu pokarmowego
·
Rozwinięcie tematu
To była rozgrzewka. Dalej w tym zestawie czeka 25 pytań - a na egzaminie
będzie ich 140 w 140 minut. Przy każdym wyjaśnienie i źródło, z którego wynika odpowiedź.