Pytania jednokrotnego wyboru w formacie egzaminu państwowego: cztery odpowiedzi, jedna poprawna.
Po każdej odpowiedzi wyjaśnienie i źródło.
Egzamin z tej dziedziny w sesji jesiennej: 6 października 2026.
Rozwiązujesz darmowe demo: 5 pytań z 30 w tym zestawie. Odpowiadasz na jedno pytanie naraz, a wyjaśnienie i podstawa pokazują się
od razu po wyborze.
1Na sali porodowej urodził się noworodek z wytrzewieniem: pętle jelitowe leżą nieosłonięte poza powłokami brzucha. Do czasu przekazania dziecka na blok operacyjny pielęgniarka powinna przede wszystkim:
Higieja wyjaśnia
Odsłonięte jelito to ogromna powierzchnia parowania: dziecko traci przez nią ciepło i wodę szybciej niż przez skórę, dlatego priorytetem jest wilgotna osłona, worek foliowy i ciepło. Ręczne odprowadzanie trzewi grozi uszkodzeniem jelita i zespołem ciasnoty śródbrzusznej, a antyseptyk uszkadza surowicówkę. Dziecko pozostaje na czczo, z odbarczonym żołądkiem.
Podstawa: Cantor R.M., Sadowitz P.D.: Stany naglące u noworodka. PZWL, Warszawa 2011, rozdział o wadach powłok jamy brzusznej
·
Rozwinięcie tematu
2Noworodek płci męskiej w 10. dobie życia: uporczywe wymioty, ubytek masy ciała, apatia, w badaniach hiponatremia z hiperkaliemią. Najbardziej prawdopodobne rozpoznanie to:
Higieja wyjaśnia
Niedobór 21-hydroksylazy oznacza brak kortyzolu i aldosteronu, stąd utrata sodu, zatrzymanie potasu i przełom w drugim tygodniu życia. U dziewczynek uwagę zwraca wcześniej wirylizacja zewnętrznych narządów płciowych, u chłopców zewnętrznych wskazówek nie ma i pierwszym objawem bywa wstrząs. Zwężenie odźwiernika daje obraz elektrolitowy odwrotny: zasadowicę z hipokaliemią i hipochloremią.
Podstawa: Szczapa J. (red.): Podstawy neonatologii. PZWL, Warszawa 2008, rozdział o zaburzeniach endokrynologicznych
·
Rozwinięcie tematu
3Matka ma grupę krwi 0 RhD dodatni, noworodek grupę A RhD dodatni. W 2. dobie narasta żółtaczka, a w morfologii widoczne są cechy hemolizy. Badaniem potwierdzającym konflikt serologiczny w układzie AB0 jest:
Higieja wyjaśnia
Konflikt AB0 dotyczy matek z grupą 0, u których naturalne przeciwciała klasy IgG przechodzą przez łożysko i opłaszczają krwinki dziecka z antygenem A lub B; wykrywa je bezpośredni test antyglobulinowy z krwi noworodka. Uwaga: wynik ujemny lub słabo dodatni NIE wyklucza konfliktu AB0, bo krwinki noworodka mają niewiele miejsc antygenowych A i B - przy typowym obrazie klinicznym rozpoznanie opiera się wtedy na grupach krwi matki i dziecka oraz cechach hemolizy. Choroba bywa łagodniejsza niż w konflikcie Rh, ale może wystąpić już w pierwszej ciąży, więc profilaktyka immunoglobuliną tu nie działa. Bilirubina sprzężona nie różnicuje hemolizy, bo w niej rośnie frakcja wolna.
Podstawa: Szczapa J. (red.): Podstawy neonatologii. PZWL, Warszawa 2008, rozdział o chorobie hemolitycznej noworodka
·
Rozwinięcie tematu
4W trakcie resuscytacji noworodka, mimo skutecznej wentylacji i uciśnięć klatki piersiowej, czynność serca utrzymuje się poniżej 60/min. Adrenalinę należy podać:
Higieja wyjaśnia
Preferowana jest droga dożylna, a u noworodka najszybszym dostępem pozostaje cewnik w żyle pępowinowej; alternatywą jest wkłucie doszpikowe. Podanie dotchawicze dopuszcza się tylko wtedy, gdy dostępu naczyniowego jeszcze nie ma, bo wchłanianie z płuc jest nieprzewidywalne. Drogi podskórna i domięśniowa u dziecka ze skrajnie upośledzoną perfuzją nie mają sensu.
Słodki smak na języku uruchamia mechanizmy endogennych opioidów, a ssanie nieodżywcze i bliskość rodzica dodatkowo wyciszają reakcję na ból; efekt jest najlepszy, gdy roztwór trafi na język około dwóch minut przed bodźcem. Woda takiego działania nie ma, bo liczy się smak słodki, a nie sama czynność ssania. Paracetamol nie łagodzi bólu z pojedynczego nakłucia.
Podstawa: Standardy opieki medycznej nad noworodkiem w Polsce. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego, rozdział o zapobieganiu bólowi i jego leczeniu
·
Rozwinięcie tematu
To była rozgrzewka. Dalej w tym zestawie czeka 25 pytań - a na egzaminie
będzie ich 140 w 140 minut. Przy każdym wyjaśnienie i źródło, z którego wynika odpowiedź.