Pytania jednokrotnego wyboru w formacie egzaminu państwowego: cztery odpowiedzi, jedna poprawna.
Po każdej odpowiedzi wyjaśnienie i źródło.
Egzamin z tej dziedziny w sesji jesiennej: 4 września 2026.
Rozwiązujesz darmowe demo: 5 pytań z 30 w tym zestawie. Odpowiadasz na jedno pytanie naraz, a wyjaśnienie i podstawa pokazują się
od razu po wyborze.
1Pacjent oczekuje na planową alloplastykę stawu biodrowego. Zlecona okołooperacyjna profilaktyka antybiotykowa (cefazolina i.v.) powinna zostać podana:
Higieja wyjaśnia
Sens profilaktyki polega na tym, by w momencie przecięcia skóry tkanki były już nasycone antybiotykiem - stąd podanie w ciągu godziny przed nacięciem, najczęściej przy wprowadzeniu do znieczulenia. Dawka podana dzień wcześniej zdąży zostać wydalona, a podana po nacięciu spóźnia się na moment kontaminacji rany. Przy zabiegach z implantem ten jeden wlew robi dla rany więcej niż tydzień antybiotyku po fakcie.
Podstawa: WHO: Global guidelines for the prevention of surgical site infection, wyd. 2, Genewa 2018; Szmidt J., Kużdżał J. (red.): Podstawy chirurgii. Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2009, rozdz. o zakażeniach chirurgicznych
·
Rozwinięcie tematu
2Pacjent zakwalifikowany do operacji przepukliny pachwinowej ma obfite owłosienie w okolicy planowanego cięcia. Prawidłowe postępowanie z owłosieniem pola operacyjnego to:
Higieja wyjaśnia
Golenie ostrzem robi w naskórku mikrourazy, które przez noc zdążą się skolonizować bakteriami - dlatego wieczorne golenie zwiększa, a nie zmniejsza ryzyko zakażenia miejsca operowanego. Jeśli włosy naprawdę przeszkadzają, usuwa się je strzygarką z wymienną głowicą, krótko przed zabiegiem i poza salą operacyjną. Zasada jest prosta: nie golić dlatego, że zawsze się goliło.
Podstawa: WHO: Global guidelines for the prevention of surgical site infection, wyd. 2, Genewa 2018; Ciuruś M.: Pielęgniarstwo operacyjne. Wyd. Makmed, Lublin 2007, rozdz. o profilaktyce zakażeń
·
Rozwinięcie tematu
3W trzeciej godzinie rozległej laparotomii temperatura głęboka pacjenta spada do 35,4 st. C. Prawidłowa reakcja zespołu polega na:
Higieja wyjaśnia
Niezamierzona hipotermia okołooperacyjna to nie kosmetyka: pogarsza funkcję płytek i kaskady krzepnięcia, kurczy naczynia skórne (gorsze utlenowanie rany, więcej zakażeń) i wydłuża budzenie. Skuteczne jest ogrzewanie aktywne - koc z wymuszonym obiegiem ciepłego powietrza i podgrzane płyny; sama serweta po fakcie niczego już nie naprawi. Celowa hipotermia istnieje, ale w kardiochirurgii i na zlecenie, a nie z zaniedbania.
Podstawa: Luce-Wunderle G., Debrand-Passard A. (red.): Pielęgniarstwo operacyjne. Wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, rozdz. o opiece nad pacjentem na bloku operacyjnym
·
Rozwinięcie tematu
4Podczas resekcji esicy operator wykonał zespolenie jelitowe i przechodzi do zamykania powłok. Instrumentariuszka w tym momencie powinna:
Higieja wyjaśnia
Otwarcie światła przewodu pokarmowego to septyczny etap zabiegu - narzędzia i rękawice, które miały kontakt z treścią jelitową, odkłada się do osobnego pojemnika i nie wracają one do rany. Do powłok podaje się zestaw czysty, a zespół zmienia rękawice. Przecieranie skażonego narzędzia gazą to rytuał, nie dekontaminacja - i właśnie ta odpowiedź kusi najbardziej.
Podstawa: Ciuruś M.: Pielęgniarstwo operacyjne. Wyd. Makmed, Lublin 2007, rozdz. o zasadach aseptyki podczas zabiegu
·
Rozwinięcie tematu
5Do szpitala zgłasza się pracownik tartaku z amputowanym kciukiem; kwalifikowany jest do replantacji w ośrodku referencyjnym. Amputowaną część należy przygotować do transportu:
Higieja wyjaśnia
Chłodzenie pośrednie wydłuża czas niedokrwienia, jaki tkanki tolerują, ale kontakt z samym lodem powoduje odmrożenie i zniszczenie naczyń, a zanurzenie w płynie maceruje tkanki - obie te odpowiedzi brzmią opiekuńczo i obie kończą się dyskwalifikacją materiału do replantacji. Dlatego: wilgotna jałowa gaza, szczelny worek i dopiero on do wody z lodem. Kikut zaopatruje się opatrunkiem uciskowym, bez klemowania naczyń na ślepo.
Podstawa: Trybus M.: Podstawy chirurgii plastycznej. Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2005, rozdz. o replantacjach
·
Rozwinięcie tematu
To była rozgrzewka. Dalej w tym zestawie czeka 25 pytań - a na egzaminie
będzie ich 140 w 140 minut. Przy każdym wyjaśnienie i źródło, z którego wynika odpowiedź.