Pytania jednokrotnego wyboru w formacie egzaminu państwowego: cztery odpowiedzi, jedna poprawna.
Po każdej odpowiedzi wyjaśnienie i źródło.
Egzamin z tej dziedziny w sesji jesiennej: 2 października 2026.
Rozwiązujesz darmowe demo: 5 pytań z 30 w tym zestawie. Odpowiadasz na jedno pytanie naraz, a wyjaśnienie i podstawa pokazują się
od razu po wyborze.
1Do zakładu opiekuńczo-leczniczego przyjęto 82-letnią pacjentkę. W ciągu roku schudła 6 kg bez odchudzania, skarży się na stałe wyczerpanie, chodzi wolno, ma słaby uścisk dłoni i niemal cały dzień spędza w fotelu. Taki obraz odpowiada:
Higieja wyjaśnia
Fenotyp słabości obejmuje pięć kryteriów: niezamierzoną utratę masy ciała, uczucie wyczerpania, osłabienie siły uścisku dłoni, spowolnienie chodu i małą aktywność fizyczną. Trzy lub więcej to zespół słabości, jedno lub dwa - stan przedsłabości. Najczęściej kusi odpowiedź o normalnej starości, tyle że słabość jest odwracalna: podaż białka i trening oporowy realnie zmieniają rokowanie.
Podstawa: Wieczorowska-Tobis K., Talarska D. (red.): Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne, PZWL, Warszawa - rozdział o zespole słabości (kryteria Fried)
·
Rozwinięcie tematu
2Pielęgniarka układa na boku pacjenta z wysokim ryzykiem odleżyn. Aby nie obciążać krętarza większego kości udowej, tułów odchyla od podłoża pod kątem:
Higieja wyjaśnia
Ułożenie boczne pod kątem 90 stopni przenosi cały ciężar ciała na krętarz większy, gdzie odleżyna powstaje bardzo szybko. Ułożenie skośne pod kątem około 30 stopni rozkłada nacisk na pośladek i tkanki miękkie grzbietu. Bez klinów pacjent i tak zsunie się na bok, więc samo zapisanie pozycji w karcie niczego nie załatwia.
Podstawa: Wytyczne EPUAP/NPIAP/PPPIA: Zapobieganie i leczenie odleżyn - pozycjonowanie i odciążanie; Szewczyk M.T., Jawień A. (red.): Leczenie ran przewlekłych, PZWL, Warszawa
·
Rozwinięcie tematu
3Mieszkanka zakładu z zaawansowanym otępieniem nie odpowiada już na pytania o samopoczucie, ale od kilku dni jęczy przy przemieszczaniu, ma napiętą twarz i broni się przed pielęgnacją. Aby ocenić u niej ból, pielęgniarka:
Higieja wyjaśnia
U chorych, którzy utracili zdolność samooceny, ból ocenia się narzędziami obserwacyjnymi: Doloplus-2, PAINAD lub skalą Abbey. Punktuje się w nich mimikę, wokalizację (jęki, krzyk przy dotyku), mowę ciała i napięcie mięśni, zmianę zachowania oraz przyspieszony, nieregularny oddech. Utrata mowy nie oznacza utraty czucia bólu; przeciwnie, ból nieleczony w otępieniu ujawnia się jako pobudzenie, agresja przy pielęgnacji i odmowa jedzenia, mylnie brane za objaw samej choroby i tłumione neuroleptykiem. Skale samooceny mają sens dopiero tam, gdzie chory rozumie polecenie.
Podstawa: Wieczorowska-Tobis K., Talarska D. (red.): Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne, PZWL, Warszawa 2010 - ból u osób starszych; Wordliczek J., Dobrogowski J. (red.): Leczenie bólu, PZWL, Warszawa 2017
·
Rozwinięcie tematu
4Pacjent leczony przewlekle sertraliną otrzymał dodatkowo tramadol z powodu bólu kostnego. Po dwóch dniach jest pobudzony i splątany, ma tachykardię, obficie się poci, temperatura wynosi 38,5 st. C, a w kończynach dolnych widoczne są mioklonie i wygórowane odruchy. Obraz ten odpowiada:
Higieja wyjaśnia
Zespół serotoninowy rozwija się w ciągu godzin do doby po dołączeniu drugiego leku serotoninergicznego, a tramadol jest właśnie takim lekiem. Rozpoznanie opiera się na triadzie: zaburzenia psychiczne, pobudzenie autonomiczne i objawy nerwowo-mięśniowe z miokloniami oraz wygórowanymi odruchami. Złośliwy zespół neuroleptyczny rozwija się wolniej i daje sztywność typu rury ołowianej zamiast mioklonii.
Podstawa: Jarema M. (red.): Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa - powikłania farmakoterapii
·
Rozwinięcie tematu
5U mieszkańca zakładu leczonego niedawno antybiotykiem wystąpiła obfita, wodnista biegunka, a badanie potwierdziło zakażenie Clostridioides difficile. W zakresie higieny rąk personel powinien:
Higieja wyjaśnia
Przetrwalniki Clostridioides difficile są oporne na alkohol, dlatego jedynym sposobem ich usunięcia z rąk jest mechaniczne mycie wodą z mydłem. Chorego obejmuje się izolacją kontaktową, a powierzchnie dezynfekuje preparatem sporobójczym. Rękawiczki nie zastępują higieny rąk - zdejmuje się je z rękami, które trzeba potem umyć.
Podstawa: Wytyczne dotyczące zapobiegania zakażeniom Clostridioides difficile w placówkach opieki (ESCMID, CDC); Interna Szczeklika, MP, Kraków
·
Rozwinięcie tematu
To była rozgrzewka. Dalej w tym zestawie czeka 25 pytań - a na egzaminie
będzie ich 140 w 140 minut. Przy każdym wyjaśnienie i źródło, z którego wynika odpowiedź.